Lojistiğin Cevaplaması Gereken Tek Soru

Lojistik Nedir ?
Lojistik, arz ve talep noktalarındaki farklılığın dengelenmesi için hayata geçirilen sistematik ve dinamik bir süreçtir. Hareketin olmadığı statik bir yapıda lojistikten de bahsedilemez, hareket olduğu sürece lojistik var denilebilir.Fakat her hareketin de lojistik olarak nitelendirilemeyeceği unutulmamalıdır. Hareket ve akış aşağıdaki koşulları amaçlıyorsa lojistikten bahsetmek mümkündür.

- Doğru Yer (Nereden? ve Nereye? )
- Doğru Zaman
- Doğru Eşya/Parça/Malzeme
- Doğru Adet
- Doğru Şekil (Ambalajlama, Paketleme)
- Doğru Kalite

Yukarıda sayılan koşullarda hedeflenen faydaların sağlanamaması yani verimsiz bir lojistik işleyiş, olumsuz sonuçlar doğurabilir. Örneğin Ankara'da bir hotel o akşamki açılışta ikram edilmek üzere dondurma üreten bir firmaya toplam 150 kg olan, 18 farklı çeşitte ve her bir çeşit 1 er kg lik kaplar halinde paketlenmiş şekilde bir sipariş vermiş olsun ve bu siparişi de saat 20:45 de hotel görevlilerine teslim edilecek şekilde istemiş olsun. Sipariş geçilir geçilmez (fabrikanında stoklarında bu ürünün olduğunu kabul ederek) acil bir şekilde soğutuculu kamyona yüklenen mallar hotele doğru yola çıksın ve teslim saatine 10 dakika kala hotel giriş kapısından araç girsin. Buraya kadar bir sorun gözükmüyor. Çünkü istenen malzeme, istenen miktarda, istenen yerde, istenen şekilde ve istenen zamanda hazır bulundurulmuş. Fakat ilgili personel dondurmaları teslim alırken dondurmaların biraz eridiğini fark ediyor. Yapılan incelemeler sonucunda soğutucu ünitedeki bir arızadan dolayı gereken sıcaklıkta ürünlerin muhafaza edilmediği anlaşılıyor.

Öyle ise olmazsa olmaz ilk beş koşulun istenilen şekilde sağlanması tek başına önem arz etmiyor. Sonuç olarak istenen ürün teslim edilemediği için verimli bir lojistik faaliyetten de söz etmek mümkün değildir.

Sonuç olarak istenen ürün teslim edilemediği için verimli bir lojistik faaliyetten de söz etmek mümkün değildir. Bu örnekte başka bir sonuç daha ortaya çıkıyor: Lojistik her zaman yönlendirilmeye ihtiyaç duyar.

Lojistik Her Zaman Yönlendirilmeye İhtiyaç Duyar..

Lojistik, ancak bir başka bireyin/bölümün/şirketin yönlendirmesi durumunda dinamik bir yapıya kavuşur. Lojistik kendisine verilen emirler ışığında hareket eder. Yukarıdaki örnekteki gibi hazır stokların dağıtımında hotelden gelen siparişe istinaden lojistik harekete geçmiştir. Arz ve talebin eşit olmadığı her durumda lojistik aktif rol oynar demiştik. Burada da hoteldeki talep, dondurma firmasındaki stoklardan karşılanmalıdır. Bunu gerçekleştirecek birim ise lojistiktir. Hotelin gönderdiği sipariş her zaman lojistik bölümü için bir emirdir. Bununla beraber stokların karşılanamayacağı durumda üretim bölümü ve/veya planlama bölümü lojistik bölümünden hammadde konusunda destek isteyebilir. Bunu da lojistik bölümü bir emir olarak görmelidir.

Lojistik, Malzeme Planlama, Satış ve Satınalma ile İlgilenmez..

Bahsedildiği gibi lojistik bölümü, başka bir birimin talebi olmadan iş yapmaz. Siparişin ya da diğer departmanların talebi olmadığı zaman mal hareketinden de bahsetmek mümkün değildir, böyle bir akışın olmadığı durumda lojistikten de bahsedilemez çünkü ortada bir hareket dolayısı ile bir lojistik faaliyet yoktur. İlgili birimler lojistik bölümüne ne yapacağını söylerler. İşletmelerdeki planlama bölümü, ilgili bölümlere bilgi sağladığı gibi lojistik bölümüne de bilgi sağlar. Planlamadan gelen bu veriler lojistik bölümü için bir emirdir. İster işletme içindeki bir birimden gelen iç emir olsun, isterse işletme dışında bir firmadan gelen dış emir (örneğin satınalma siparişi) olsun lojistik bölümüne yukarıda sayılan beş husus eksiksiz bildirilmelidir.




Peki Lojistik neyi planlar? Yaratıcılık bunun neresinde? Bu kadar kavga kıyamet neden kopuyor?

Buraya kadar anlatılanlar lojistik bölümünün tembel, sadece kendisine iş verildiğinde çalışan, yaratıcılıktan uzak, önemsiz bir bölümmüş gibi gözükmesine neden olabilir. Aslında böyle düşünenler çok da haklı sayılmazlar. Çünkü unutulmaması gereken bir nokta daha vardır ki, bazı sektörlerde lojistik maliyetler toplam maliyetlerin %20 sini bulabilmektedir. Lojistik ihmal edilemeyecek ya da hafife alınamayacak kadar pahalı bir iştir. Dolayısı ile lojistik her zaman gereken önem verilerek doğru şekilde yönetilmeye çalışılmalıdır.

" Lojistik in sırrı tam olarak nerede olabilir? "


Cevaplanması Gereken Soru : Nasıl ?

Bütün işletme fonksiyonları gibi lojistik de üzerine düşen görevi en doğru ve en hızlı şekilde bununla beraber en uygun maliyet ile yerine getirmelidir. Maliyet konusu çok önemli bir kısıttır ve maliyetler durduğu yerde düşmezler. Bunun için çaba, bilgi ve yoğun araştırma gereklidir. İşte tam da bu noktada lojistik yukarıda bahsedilen beş husus yanında kendi değişkenini ortaya koyar. Bu sorunun cevabı "Nasıl" dır.

Nasıl sorusu lojistik bölümüne verilen bir bilgi değildir çünkü emri veren bölüm nasıl sorusu ile ilgilenmez. En yalın ifade ile lojistikten istenen doğru yerde, doğru zamanda, doğru malzemeyi, doğru adette, doğru şekilde ve istenen kalitede hazır bulundurmasıdır. Bunu "Nasıl" yapacağına lojistik bölümü karar verecektir ve kendi planlamasını da bu "Nasıl" sorusu üzerine kuracaktır.

Özetlemek gerekirse, lojistiğin bütün amacı kendisinden beklenenleri en uygun maliyet ile NASIL yapacağını bulmaktır, işte bütün kavga kıyamet de bu NASIL sorusunun altında kopar.


Fırat Toprak


Diğer Lojistik Yönetimi Yazıları İçin tıklayınız


Önemli Not : Kaynak gösterilmeden başka bir sitede ya da yazılı, görsel, elektronik herhangi bir ortamda yayınlanamaz.


E-mail: ft@firattoprak.com

FACEBOOK'TA PAYLAŞ